Ένας πολυδιάστατος διάκονος του λόγου και της τέχνης (Δέσποινα Βαρσάμη)

Της Δέσποινας Βαρσάμη

Τριάντα χρόνια ενεργού συμμετοχής στο Λόγο και την Τέχνη (1982-2012) συμπλήρωσε το περασμένο έτος ο Θεσσαλονικιός δικηγόρος Δημήτρης Τσινικόπουλος. Σ’ όλα αυτά τα χρόνια, παράλληλα με την μάχιμη δικηγορία, διακόνησε απλά και αθόρυβα πολλαπλούς τομείς του λόγου (έρευνα, με­λέτες, μονογραφίες, δοκίμια, ποιητικές συλλογές, διηγήματα, μεταφράσεις) και της τέχνης (ζωγραφική, φωτογραφία) συμμετέχοντας κυρίως σε ομα­δικές εκθέσεις. Συνολικά έγραψε 23 βιβλία (12 μελέτες και δοκίμια, επτά ποιητικές συλλογές, τρεις τόμους διηγημάτων, δύο βιβλία με μεταφράσεις).

Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται κυρίως σε θέματα δι­καίου, φιλολογίας και θεολογίας της αρχαίας Εγγύς Ανατολής. Γι’ αυτό και μας έδωσε ενδιαφέροντα και πρωτό­τυπα βιβλία, όπως, «Ποίηση στα Λόγια του Ιησού» (1993). Στο βιβλίο αυτό εξετάζει «τα λόγια του Ιησού» στην εβραιο-αραμαϊκή γλώσσα που μιλούσε και αποδεικνύει ότι όταν μεταφερθούν σ’ αυτήν, αποκτούν ποιητική πνοή και δομή και μερικές φορές και ομοιοκαταληξία. Το βιβλίο του «Φως εξ Ανατολής» (Ελληνικά γράμματα, 1996) είναι ένας τόμος με δοκίμια που διατρέχει ολόκληρο το σώμα της φιλολογίας της αρχαί­ας Εγγύς Ανατολής, από την Ενχεντουάννα και το έπος του Γιλγαμές, μέχρι την ιωάννεια Αποκάλυψη. Η μονογραφία «Ο Κώδικας του Χαμουραμπί» (2005 ανάτυπο από το περιοδικό Αρμενόπουλος) και «Βί­βλος, ένα βιβλίο επαναστατικό» (εκδ. Άγνωστο, 2012) είναι καρποί επίσης αυτών των ενδιαφερόντων.

Το βιβλίο του «Ποίηση στα Λόγια του Ιησού», εμπλουτισμένο, ξανατυπώθηκε σε δεύτερη έκδοση με τον τίτλο «Ιησούς ο Ποιητής των Ποιητών» (University Studio Press, 2006), βραβεύτηκε απ’ την ελληνική εταιρία Χριστιανικών Γραμμάτων και μεταφράστηκε στην Αγγλική. Γι’ αυτό το βιβλίο, μεταξύ άλλων, ο διακεκριμένος ποιητής Τάκης Βαρβιτσιώτης έγραψε ότι είναι «άψογο από κάθε άποψη» και ο γνωστός συγγραφέας Σαράντος Καργάκος ότι «είναι ό,τι πιο ενδιαφέρον έχω δια­βάσει για τον Χριστό τα τελευταία χρόνια».

Το βιβλίο του «Βίβλος, ένα βιβλίο επαναστατικό», είναι ένα άλλο ρηξι­κέλευθο βιβλίο, γιατί δείχνει με πει­στικό τρόπο ότι, η Βίβλος, παρά την αρχαιότητά της και τις επιθέσεις που κατά καιρούς δέχεται, εξακολουθεί να επηρεάζει και να τρέφει μεγά­λο μέρος της ανθρωπότητας, αφού είναι το best seller των αιώνων, με πάνω από 5.000.000.000 (!) αντί­τυπα από την εποχή του Γουτεμβέργιου μέχρι σήμερα, μεταφρασμένη σε 2.600 γλώσσες και διαλέκτους. Διότι εμπεριέχει τις βασικές αρχές της αγάπης, της πίστης, της ειρήνης και της ελευθερίας, για τις οποίες επί χρόνια αγωνίζεται ο άνθρωπος. Το βιβλίο απέσπασε πολλές εγκωμιαστι­κές κριτικές, μεταξύ των οποίων και του ποιητή κριτικού Ντίνου Χριστιανόπουλου που έγραψε ότι «είναι ένα ταμείο γνώσεων και αξίζει να μεταφραστεί σε ξένη γλώσσα».

Εκτός από τα παραπάνω ενδιαφέ­ροντα βιβλία προϊόντα ερευνητικού μόχθου, ο Δημήτρης Τσινικόπουλος ασχολήθηκε και με δοκίμια φιλο­σοφικού και κοινωνικού προβληματισμού αλλά και με σημαντικές προσωπικότητες της τέχνης, της επιστήμης και των γραμμάτων. Τα πιο ενδιαφέροντα βιβλία του αυτού του είδους είναι: «Εικονοκλάστες και Λεξιμάχοι» (2001), «Οι Κλητοί και Εκλεκτοί» (2004) και «Ανάμεσα σε 2 αιώνες» (2008). Το μελέτημά του, «Οι πνευματικοί πατέρες του Νίκου Καζαντζάκη» δημοσιεύτη­κε στο περιοδικό Οδός Πανός και εμπλουτισμένο είναι υπό έκδοση, όπως υπό έκδοση είναι και το βιβλίο του «Το στοίχημα του Πασκάλ» με δοκίμια πάνω σε μεταφυσικά θέ­ματα.

Αφύπνιση συνειδήσεων

Με τα δοκίμιά του, προσπαθεί όπως γράφει ο ίδιος, «να αφυπνήσει διάνοιες και συνειδήσεις, να προκαλέσει γόνιμες σκέψεις και νέες δονήσεις με νέα ερωτήματα και διαφορετικές απαντήσεις στο ατέλειωτο παιχνίδι της διαλεκτι­κής». Τον απασχολούν ζητήματα υπαρξιακά, μεταφυσικά, κοινωνικά, με διαφαινόμενες λύσεις, ελπίδες και προοπτικές. Στόχος του είναι να μεταφερθούν στο ευρύτερο κοινό υψηλά θέματα της τέχνης και της διανόησης. Κάτω απ’ αυτό το πρίσμα, έγραψε και το βιβλίο του «Οι Κλητοί και Εκλεκτοί» όπου εξετάζονται 18 προσωπικότητες της φιλοσοφίας, της τέχνης, της λογοτεχνίας και της επιστήμης (Ισαάκ Νεύτων, Πασκάλ, Αϊνστάιν, Κίρκεγκωρ, Μιγκέλ ντε Ουναμούνο, Γκαμπριέλα Μιστράλ, Έμιλυ Ντίκινσον, Μελισσάνθη, Βρεττάκος κ.ά.), και πως αυτοί οι διανοητές τοποθετούνται, στα μεγάλα, τα διαιώνια προβλήματα της ζωής, του θανάτου, του Θεού, του κόσμου, του έρωτα κ.λπ. και πως η πίστη και η αγάπη μαζί με την ελπίδα, διαμόρ­φωσε την προσωπικότητά τους.

Μέσα σε λίγες πυκνές σελίδες ο αναγνώστης έχει ένα πανόραμα ιδε­ών και προσωπικοτήτων πνευματι­κών δημιουργών που διαμόρφωσαν και σφράγισαν τον πολιτισμό της νεωτερικότητας.

Εκ τρίτου, μέσα από την ποίησή του, και με τις σπουδαιότερες συλ­λογές του, «Κριτήρια επιλογής και επιλογή κριτηρίων» (1991), «Μέθεξη» (2002), «Τρίστιχα και Χάι Κάι» (2003), «Ψυχής πέρατα» (2006) και άλλες, διαφαίνεται ένας γνήσιος προβληματισμός, αισθαντικότητα και ανησυχίες που μετουσιώνονται σε ποίηση η οποία περιστρέφεται γύρω από τον γνωστό άξονα—ζωή, θάνα­τος, έρωτας. Επίσης μάς έχει δώσει και έξοχα δείγματα μεταφραστικής δουλειάς με το βιβλίο του «Τρεις Νομπελίστες ποιητές» (1996) με μεταφράσεις ποιημάτων και πεζών της Γκ. Μιστράλ, Γ. Μπρόντσκι και Οκτάβιο Παθ, αλλά και άλλων, όπως Ε. Πάουντ, Ώντεν, Πωλ Τίλλιχ κ.λπ. Τέλος, σαν διηγηματογράφος δημο­σίευσε το διήγημα «Ανεξερεύνητος Θεός» (2012), ενώ υπό έκδοση είναι η συλλογή διηγημάτων: «Πιόνια στην σκακιέρα του έρωτα» και «Ο άνθρωπος της Σκιάς».

Πιστεύω ότι ο συγγραφέας, Δημή­τρης Τσινικόπουλος, αποχωρώντας από τη δικηγορία, έχει ακόμα πολ­λά να προσφέρει στους τομείς που εργάστηκε άοκνα όλα αυτά τα χρό­νια, αφού έχει υπό έκδοση κι άλλο αδημοσίευτο υλικό και δεν παύει να ερευνά να προβληματίζεται και να στοχάζεται…

Το πρωτότυπο pdf: